Zo doodgewoon - is dit het nou?
Bliss is niet de waarheid
In de non-duale tradities wordt vaak gezegd: “Bliss is niet de waarheid, maar een geur die soms vrijkomt wanneer waarheid dichtbij is.”
Adyashanti benadrukt dit steeds weer. Veel zoekers raken namelijk onderweg “verliefd” op de bliss die kan ontstaan tijdens meditatie of spirituele doorbraken. Er is dan een gevoel van extase, of een diepe vreugde.
Bliss is een bijproduct van ontwaken.
Het voelt als thuiskomen en je denkt: dít is verlichting.
Volgens Adyashanti is dat een van de meest voorkomende misverstanden op het pad. Bliss is een toestand, een ervaring die komt en gaat. Ze hoort bij de dynamiek van bewustzijn dat zich tijdelijk bevrijd voelt van het ego of de identificatie. Omdat je voor een moment niet meer gevangen zit in gedachten en zelfbeelden, ervaart het zenuwstelsel een diepe ontspanning. Dat kan zich vertalen in gelukzaligheid, extatische liefde of een gevoel van eenheid.
Ik kan me nog heel goed herinneren dat ik ooit een gevoel van totale bliss had ervaren tijdens een meditatie en dit nog een keer wilde ervaren.
Toen ik er de volgende keer weer helemaal klaar voor zat, kwam er echter helemaal geen gevoel van bliss.
Het wakkerde een verlangen bij me aan. Ik ging voor de bliss, dit gevoel wilde ik!
En zoals iedere persoonlijkheid gewend is, streef je het vervullen van een verlangen na. En wanneer het niet vervuld wordt, voelt het voor de persoonlijkheid niet goed, het voelt als niet gelukt en je voelt je niet voldaan. Je gaat harder je best doen, want je hebt een doel.
Zo kunnen er rituelen of maniertjes ontstaan. Als ik het op die en die manier doe en alle condities goed houd, dan wordt het bereikt…
Het moet dan wel helemaal stil zijn, of er moet juist een specifiek muziekje op en een palo santo branden, enz.
Ik realiseerde me, dat het streven naar bliss, me juist verder afhield van het ervaren van bliss.
Maar dat niet alleen, ook het verlangen naar die high was voeding voor de persoonlijkheid.
Ik gaf het over en besloot het mediteren maar te nemen zoals het ging.
Ondanks dat, had bliss nog altijd mijn voorkeur.
En toen plots en volkomen onverwacht, was er daar weer het gevoel van bliss en extase wat me toeviel.
Dit keer was het geen moment, maar duurde het twee jaar lang!
Ik was verliefd op het leven en liep op wolken rond.
De ene dag was weliswaar leuker dan de andere dag, maar ik werd voortgedreven door een shot van endorfine en overall was ik high van het leven zelf.
Ik gaf er geen naam aan, zoals ‘zelfbevrijding’ of ‘verlichting’ en was er ook niet mee bezig dat ik het zo wilde houden.
ik was überhaupt helemaal niet voorbereid dat het kon eindigen.
En dat deed het.
Ik viel van mijn roze wolk af en landde hard.
Langzamerhand verloor het leven zijn glans en kleur weer, die ik toen die periode zo had ervaren.
De werkelijkheid was, dat het allemaal niet meer zo mooi was en de vraag rees bij me; wat was eigenlijk de werkelijkheid?
Zoals ik het toen zag, of nu?
Adyashanti noemt bliss een “spirituele honingpot”: verrukkelijk, verleidelijk, maar ook gevaarlijk als je denkt dat dit het eindpunt is.
Mijn persoonlijkheid worstelde weer met zichzelf en ik zat mezelf in de weg.
Ja de vraag kwam ook; wie zit wie in de weg…
Ik miste de pure chemie van extase;
die cocktail van endorfines en dopamine die mijn lichaam en geest in een hoge frequentie had gebracht.
Het blijkt vergelijkbaar te zijn met de hormonale toestand van verliefdheid, maar dan zonder een specifieke ‘ander.’
Blijkbaar kunnen je hersenen zo’n continue stroom van bliss-chemie niet eeuwig blijven produceren. Als de spirituele piek stabiliseert, daalt de dopamine. Oxytocine en endorfines zakken naar een basaal niveau, waardoor je je zelfs neerslachtig kunt voelen.
Johannes van het Kruis beschreef het proces nog radicaler. Voor hem is de donkere nacht van de ziel geen straf, maar een zuivering. In de eerste nachten worden zintuiglijke en emotionele gehechtheden losgeweekt. Daarna volgt een tweede, diepere nacht waarin zelfs spirituele ervaringen worden afgenomen.
“God zuivert de ziel niet alleen van zonde, maar van alles wat niet God is, zelfs van het idee van God.”
Wat overblijft is pure leegte. En die leegte is precies de ruimte waarin het goddelijke niet langer als ervaring verschijnt, maar als wezenlijk Zijn.
Er wordt duidelijk of onze liefde onvoorwaardelijk is. Wie alleen op zoek was naar spirituele sensatie, haakt hier af. Wie blijft zitten in het niet-weten, ontdekt een dieper soort overgave, niet gebaseerd op beloning, maar op waarheid.
In de Zen-traditie wordt dit stadium vaak aangeduid als “het droge land” of “de tweede dood”. Na de kensho, het eerste ontwaken dat vaak gepaard gaat met diepe vreugde, volgt een fase waarin alles saai en betekenisloos lijkt.
De Zenmeesters waarschuwen juist hier voor spirituele hoogmoed: het denken dat men “het kwijt is” of “teruggevallen” is, is zelf nog steeds een beweging van het ego. De tweede dood is de dood van het verlangen naar ervaring zélf.
“Voordat ik verlicht werd, zag ik bergen als bergen. Tijdens de extase zag ik bergen niet langer als bergen. Daarna zag ik bergen weer als bergen.”
– Zen gezegde
Ook in de soefi-traditie is dit fenomeen bekend. Na de eerste ontmoeting met de Geliefde (God) volgt vaak een lange woestijnperiode.
Rumi beschrijft hoe hij eerst verbrandde van extase, om daarna leeg en dor achter te blijven:
“De wijn is op, de beker leeg. Toch is dit de ware nuchterheid, waar geen roes mij meer bedwelmt.”
In de woestijn wordt duidelijk of de ziel werkelijk bereid is te blijven liefhebben, zelfs zonder enige troost. Daar wordt liefde zuiver, niet langer afhankelijk van gevoel.
Pas wanneer je bereid bent in die leegte te blijven, zonder garantie op troost of extase, kan de laatste sluier oplossen. Dan ontdek je dat zelfs in de dorste woestijn iets onveranderlijks aanwezig blijft: stille aanwezigheid, eenvoudige liefde, tijdloos zijn.
Wat overblijft is pure leegte.
“Gelukzaligheid is slechts een golf die opkomt en verdwijnt. Jij bent de oceaan waarin ze verschijnt.”
Ramana Maharshi
Ik was niet neerslachtig, maar zag de wereld niet meer door een roze bril. Ik denk dat men zal zeggen dat ik de wereld eindelijk weer realistisch waarnam, omdat ik het lijden weer zag én ervaarde. “Hoe kun je nou niet meelijden met al die ellende!”
Nou dat deed ik dan ook. Mijn persoonlijkheid leidde weer, met lijden als gevolg. Want ik leed niet alleen mee met andermans lijden, maar hield mijn eigen lijden in stand, door het missen van die heerlijke bliss.
De persoonlijkheid zegt “Je had het gevonden… en nu ben je het kwijt.”
Deze gedachte creëert weerstand tegen de realiteit van dit moment en dát verzet is pijnlijker dan de leegte zelf.
Het voelt als de roze bril die is afgevallen en je weet niet waar je ‘m kan vinden.
Het antwoord op de vraag ‘waarom kon dit niet eeuwig duren,’ ligt dichterbij dan je zal denken.
Na een periode van intense genade, visioenen of extase komt er bij vrijwel elke zoeker een tijd van droogte en stilte. Het is alsof het goddelijke zich terugtrekt.
Ze is de doorgangspoort naar volwassen verlichting.
Teresa van Avila beschrijft in De Binnenste Burcht hoe de ziel op haar reis naar eenheid aanvankelijk wordt overspoeld door “hemelse honing”: diepe devotie, tranen van liefde, een gevoel van nabijheid van God. Maar dan… niets. Geen gevoelens, geen troost, geen innerlijk vuur.
Bliss kan dan wel niet eeuwig duren, maar in de staat van zijn voorbij bliss, is alles te vinden. Dat vind je als je stopt met zoeken naar de bliss.
Er is geen ‘ik’ meer die naar verlichting zoekt, en zelfs het verlangen naar spirituele groei lost op. De wereld wordt niet meer gezien als iets dat je moet overstijgen, maar als iets dat van binnenuit doordrongen is van het heilige.
De zenmeesters noemen dit: “Het water is helder tot op de bodem en je ziet dat het altijd al zo was.”
Ramana beschreef het ‘eindstadium’ als een totale ontspanning in wat altijd al waar was:
“Verlichting is geen nieuwe ervaring. Het is slechts het herkennen van datgene wat nooit afwezig was.”
En over het idee dat verlichting iets ‘groots’ zou zijn:
“De zon heeft nooit opgehouden te schijnen. Je hebt alleen te lang naar de wolken gekeken.”
Ik wil graag opmerken dat een eindstadium zou pretenderen dat er een begin en een einde is.
Vanuit het perspectief van het ego, lijkt verlichting of realisatie inderdaad een eindpunt. Iets waar je naartoe werkt, waar je uiteindelijk aankomt en dan kun je opgelucht zeggen: “Yes, ik ben er.”
Maar zodra je dat denkt, is er weer iemand die ‘ergens is aangekomen’ en dat is precies het idee dat bij ontwaken oplost.
Het ‘einde’ dat je bereikt, is eerder het einde van het zoeken dan het einde van ontwikkeling. Er is geen bestemming in tijd of ruimte waar je aankomt. Er is een verschuiving in perspectief: het besef dat datgene waar je naar zocht altijd al hier was. En dat heeft geen begin of eind.
Er is een verschuiving van tijd naar tijdloosheid. In tijd lijkt er een pad, een ontwikkeling, een laatste fase. In de directe ervaring van Zijn is er geen begin, geen middel, geen eind. Alleen dit.
Adyashanti:
“Er is geen diploma in verlichting.”
Ontwaken zonder ooit eerder een ervaring van bliss te hebben gehad kan ook. Het is dan veel subtieler of neutraler.
“Bij sommigen opent het pad zich met een vuurwerk van liefde. Bij anderen is het alsof er simpelweg een gordijn wordt weggetrokken en ze zien wat er altijd al was. Beide zijn even waar.”
De oceaan blijft oceaan
Een gevoel van vrede is hetzelfde als bliss.
Adyashanti noemt dit “peace as a mood” Oftewel, vrede als stemming. Het is een vrede die komt en gaat.
Non-dualisme maakt een onderscheid tussen de ervaring van vrede en de grond van vrede. Die grond is geen emotie, geen stemming en geen toestand. Het is het stille, open bewustzijn waarbinnen alle toestanden verschijnen, inclusief onrust, chaos en pijn.
Het vooroordeel dat zelfrealisatie altijd gelukzaligheid en vrede betekent, is dus een misverstand. Ja, er kan vrede zijn, maar niet als een emotionele toestand die je kunt vasthouden. Het is eerder de stille herkenning dat zelfs onvrede, verdriet of pijn nooit buiten het bewustzijn vallen.
De golf kan zich niet losmaken van de oceaan, ook niet als ze zich tijdelijk stormachtig voelt.
Waarom valt de een terug in oude illusies en lossen bij de ander deze steeds meer op?
Vanuit strikt non-duaal perspectief is er nooit iemand geweest die ontwaakte, en dus ook niemand die terugvalt.
De oceaan blijft oceaan, ook als er golven van verwarring, angst of ego-activiteit verschijnen.
Ramana Maharshi zei het zo eenvoudig mogelijk:
“De Realisatie is er altijd. Alleen de gedachten die zeggen ‘ik heb het verloren’ zijn onwaar.”
Als iets ervaren wordt als verloren, omdat het er eerst wel was, zegt dat dus dat er een beleving van tijd is.
Het verlies van de realiteit van tijd is een fundamenteel aspect van de ervaring van bliss of de leegte. En wanneer de perceptie van een lineaire tijd verdwijnt, kan er ook niks meer verdwijnen.
Zoals de persoonlijkheid het wil begrijpen, maar het niet altijd kan, zo is er eveneens verwarring en aannames over verlichting. Wat is het verschil nou tussen ontwaken, zelfrealisatie en verlichting?
Adyashanti maakt een onderscheid tussen ontwaken en bevrijding.
Ontwaken: het plotselinge inzicht “Ik ben niet mijn gedachten of mijn persoon, ik ben Bewustzijn zelf.”
Bevrijding: het oplossen van de oude conditioneringen, gewoonten, en subtiele identificaties die nog terugkeren.
Ontwaken is als het moment waarop de zon opkomt, bevrijding is de warmte waarmee ze de aarde doordringt.”
Adyashanti
Bevrijding is geen “doen”, maar een geleidelijk oplossen van alles wat nog weerstand biedt aan die oorspronkelijke herkenning.
Het is alsof het licht van Bewustzijn elk hoekje van het menselijk bestaan binnendringt.
Tijd gaat langzaam wanneer je ongeduldig bent, wacht, of iets mist. Bliss is een staat van volledige vervulling en afwezigheid van verlangen. Omdat je op dat moment niets nodig hebt, is er geen behoefte om naar een ‘beter moment’ in de toekomst te haasten, waardoor de tijd stil lijkt te staan.
Wanneer je weer iets nodig hebt; rust, bliss, enz, dan gaat de tijd weer in. Je bent uit het moment van het gelukzalige Nu.
Wanneer de mind volledig in het Nu is, is er geen concept van ‘hoe lang’ dit al duurt of ‘wanneer’ het zal eindigen. Tijd bestaat alleen in het geheugen of de verwachting; niet in de pure Aanwezigheid.
Het najagen van bliss wordt een spiritual bypass, waarbij je ongemakkelijke emoties vermijdt.
Het najagen van bliss wordt een spiritual bypass, waarbij je het lijden en de ongemakkelijke menselijke emoties (angst, woede, verdriet) vermijdt in plaats van ze te voelen. Bliss is een vlucht.
“De meesten zoeken niet de waarheid, maar de extase van de waarheid. Wanneer de extase wegvalt, komt pas aan het licht of je werkelijk naar waarheid zoekt of naar een ervaring die je goed laat voelen.”
Adyashanti
Je moet je onthechten van de weerstand tegen het lijden, niet van het lijden zelf. Zolang je verzet biedt tegen pijn, geef je het macht. De realisatie is: Het lijden zelf is niet het probleem, de weerstand tegen het lijden is het probleem.
Een andere belangrijke realisatie is identificatie; Je bent niet je denken of de persoon die lijdt. Lijden is een weerstand tegen een (tijdelijke) gedachte of emotie die in je (tijdloze) Bewustzijn opkomt. Je vindt dat iets er niet mag zijn, of juist moet zijn.
Als je stopt met wegduwen van het ene gevoel en stopt met najagen van het andere gevoel, dan kom je in de Leegte van het Ware.
“Wees bereid om alles te verliezen. Dat is het begin van alles vinden.”
Gangaji
Of zoals ik zelf ooit zei; Als je niks meer vindt, dan vind je jezelf.
De persoonlijkheid is gericht op het vinden van geluk, voldoening of veiligheid in objecten (vormen) buiten zichzelf. Zolang je zoekt naar iets (een partner, een baan, bliss, rust) bevestig je de dualiteit:
Er is een zoeker (het ‘ik’) en een gezocht object (datgene wat ontbreekt).
Dit voortdurende zoeken is de bron van lijden, omdat elk gevonden object weer verdwijnt (vergankelijkheid).
Het eind is zoek, of het einde van zoeken.
Het einde van lijden is het einde van het zoeken.
Wat na het zoeken en het lijden overblijft, wordt vaak als paradoxaal ervaren: het is tegelijkertijd de meest heilige en de meest alledaagse ervaring.
Het ‘doodgewone’ zit hem in de afwezigheid van psychologisch drama of het ‘ik-spel’. De innerlijke strijd, het constante commentaar van de mind en de emotionele turbulentie zijn weggevallen. Wat overblijft is de innerlijke rijkdom.
Zoals de Zen-meesters zeggen: “Voor de verlichting: hak hout en draag water. Na de verlichting: hak hout en draag water.”
Het uiterlijke leven verandert niet per se; het wordt alleen uitgevoerd vanuit een plaats van innerlijke rust en moeiteloosheid.
Hoewel de uiterlijke vorm niet veranderd is, is de kwaliteit van de ervaring radicaal getransformeerd.
De basis van je wezen is een permanente, stille Vrede die niet afhankelijk is van uiterlijke omstandigheden. Het is de Leegte (de afwezigheid van identificatie) die zich manifesteert als volheid en rust.
Elk moment, hoe banaal ook, wordt ervaren als het enige moment dat er is, zonder de filter van het verleden of de toekomst.
In het Nu is alles aanwezig.
Na het doorzien van het ego en het einde van het lijden, verdwijnen veel persoonlijke wensen.
De innerlijke drive om aan het lijden te ontsnappen of het ego te vervullen, stopt. Wat overblijft is de natuurlijke, onpersoonlijke levensenergie die zich uitdrukt via het individu. Wanneer de realisatie van de Leegte (het Zelf)volledig is , verandert de innerlijke drive radicaal.
De actie is dan gebaseerd op volheid: de drijfveer is niet langer een wanhopige zoektocht om een leegte op te vullen, maar een spontane stroom van het leven zelf.
De kwaliteit van de actie is ongebonden en moeiteloos: het is niet meer gekoppeld aan een resultaat.
Het Zelf handelt via de persoon, en het resultaat wordt met een diepe vrede geaccepteerd, ongeacht wat het is.
Dit is een onpersoonlijke actie die gericht is op de natuurlijke stroom van het leven of het dienen van het geheel, in plaats van op de validatie van het individuele ego.
Het doorzien van de illusies, is het einde van het lijden.
Zo gewoon is het.
Liefs Irina
3 Reacties
Een reactie versturen
Related Articles
Related
Er is niets mis met onze kinderen
Wakker worden uit de droom
De weg van Bevrijding – wat is er nou eigenlijk veranderd
Spirituele bypass of Zelfzorg
De weg van Bevrijding
Van New Age naar Doop
Van New Age naar Doop De laatste tijd valt het op: jongeren die zich plotseling bekeren. Ze laten zich dopen, stappen in een kerk, en keren zich radicaal af van alles wat ze eerst ‘spiritueel’ noemden. Yoga, tarot, kristallen, astrologie? Weg ermee. New age wordt...
Mediumschap & Manifestatie
De Verleiding van Angst en de Kracht van Bewuste Keuze
De Verleiding van Angst en de Kracht van Bewuste Keuze Stap voor stap groeit jullie bewustzijn. En een van de grootste uitdagingen waar velen nu voor staan, is dat je inmiddels bewust bent van hoe angst je beïnvloedt, hoe het zich via gedachten manifesteert, als...
The daily light meditation
In these times on earth it is so im[ortant to raise our frequencies daily. Please feel free to share this meditation of all to use. Thanks you. Your Modern Mystics · Lightworkers, the time is now
Ja, prachtig beschreven, precies zoals ik het ervaar! Dankjewel, hiervoor.
Prachtig geschreven, er is weten en een verwarring waargenomen in het nu tijdens het lezen.
Voor mij een tekst om herhaaldelijk te lezen…
❤️✨🙏🏻
Wat een prachtig mooie omschrijving van dat wat eigenlijk niet in woorden te vatten is. Zo helder verwoord en beschreven. Diepe buiging!🙏🏻💖